کتاب گربه ای که ذن یاد می داد

درباره‌ی کتاب گربه‌ای که ذن یاد می‌داد

کتاب گربه‌ای که ذن یاد می‌داد (The Cat Who Taught Zen) ‌داستان سفر معنوی گربه‌ای است که برای درک معنای جهان و رسیدن به آرامش، راهی سفر به جنگل درختان افرا می‌شود؛ جایی که تک‌درخت کاج کهن‌سال خاصیتی جادویی دارد؛ هرکس روی شاخه‌ی این درخت بنشیند به خرد بی‌پایانی دست می‌یابد. جیمز نوربری (James Norbury) از خلال داستان مهیجی که از سفر گربه و ملاقات او با حیوانات مختلف روایت می‌کند، فلسفه‌ی ذن را به مخاطب می‌آموزد.

«ذن» ممکن است تفکری گیج‌کننده باشد. ممکن است گستره‌ای از تصاویر را، از آپارتمان‌های سفید ساده گرفته تا راهبان منزوی که در سکوت نشسته‌اند، تداعی کند. از نظر جیمز نوربری، ذن صرفاً پرورش راهی برای بودن است که آرامش و خرد بیشتری را به زندگی ما می‌آورد. در کتاب گربه‌ای که ذن یاد می‌داد سعی شده به‌گونه‌ای کاربردی‌تر به ذن توجه شود و در سطح روزمره دست‌یافتنی‌تر و مفیدتر مورد استفاده قرار گیرد. فلسفه‌ی بودیسم در تک‌تک کلمات و نقاشی‌های کتاب گربه‌ای که ذن یاد می‌داد جاری است. بسیاری از ما مثل ببر دچار تردیدیم، برخی مثل لاک‌پشت از زندگی خسته شده‌ایم، اما نکته‌ی قابل توجه این است که همه‌یمان حین خواندن کتاب، به این درک می‌رسیم که لحظه‌ی اکنون هرگز تکرار نخواهد شد و این تفکر، به افزودن چیزی به‌شدت ژرف به تجربیات روزمره و پیش‌پاافتاده‌یمان کمک می‌کند.

در کتاب گربه‌ای که ذن یاد می‌داد قصه‌ای جامع وجود دارد که نه‌تنها داستان‌ها را به یک روایت واحد بدل می‌کند، بلکه سفر فرد و کشمکش‌هایی را نشان می‌دهد که در تلاش برای دنبال‌کردن مسیری معنوی تجربه می‌کند. خرگوش صحرایی اولین کسی است که گربه با او ملاقات می‌کند و تجربیاتِ پیشینش را در اختیار او قرار می‌دهد. گربه ایده‌های جدید را مانع از تکرار اشتباهات و عامل رشد می‌داند. «وقتی متوجه بشیم که زندگی همیشه سعی داره یه چیزی یادمون بده، یادگیری آسون‌تر می‌شه.» این حرفی است که گربه به خرگوش می‌زند. وقت گذراندن در سکوت و قدردانی از طبیعت از دیگر اصولِ ذن هستند که گربه به خرگوش توصیه می‌کند.

پس از مکالمه‌ی گربه و خرگوش که بر اصول فلسفه‌ی ذن استوار است، وقت آن می‌رسد که گربه سفرش را ادامه دهد. او در مسیر به‌ترتیب با کلاغی طماع، توله‌گرگی گیج، میمونی مضطرب، لاک‌پشتی ناامید، ببری خشمگین و درنهایت بچه‌گربه‌ای کنجکاو روبه‌رو می‌شود. گربه با تعریف‌کردن داستان‌های کهن ذن، نه‌تنها به حیوانات، بلکه به خودش نیز کمک می‌کند؛ چراکه تمام زندگی‌ها به هم متصل‌اند و وقتی ما به دیگران سود می‌رسانیم، حتماً خودمان هم سود می‌بریم. برای گربه راحت است که این موجودات را نصیحت کند؛ اما به‌کاربردن آن پند‌ها برای خودش چندان آسان نیست و هرچه به پایان داستان نزدیک می‌شویم، حتی کم‌کم آزرده هم می‌شود، همان وقتی که بچه‌گربه را مانعی در مسیر روشنگری خود می‌بیند. اما بنا به گفته‌ای قدیمی: مانع همان مسیر است.

کتاب گربه‌ای که ذن یاد می‌داد ما را متوجه زندگیِ ارزشمندمان می‌کند و نشان می‌دهد که چطور می‌توانیم با کسب آگاهی بیشتر، صبورتر و مهربان‌تر شویم و زندگیمان را لذت‌بخش‌تر سازیم. این کتاب با ترجمه‌ی نازنین فیروزی از سوی نشر میلکان منتشر شده است.

در نکوداشت کتاب گربه‌ای که ذن یاد می‌داد

• این کتاب به عمق حکمت‌های باستانی است و نقاشی‌ها جذابیت زیادی برای هم‌نشینی با داستان دارند. (گاردین)

کتاب گربه‌ای که ذن یاد می‌داد برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب به کودکان و بزرگ‌سالان درس‌های مهمی از زندگی ارائه می‌دهد و همچنین باب آشنایی با فلسفه‌ی بودایی را به روی مخاطب می‌گشاید.